Քրիստոնէութիւնը մուտք գործած է Արցախ Քրիստոնէութիւնը Հայաստանի մէ 5-րդ դարու վերջաւորութեան Արցախի մէջ կը հիմնուի առանձին Կաթողիկոսական Աթոռ եւ կը կոչուի Կաթողիկոսութիւն Աղուանից: Կաթողիկոսութիւնը մաս կը կազմէ Հայ Եկեղեցւոյ ընդհանուր կառոյցի: ԺԳ դարէն սկսեալ Կաթողիկոսութեան նստավայր կը դառնայ նշանաւոր Գանձասարի վանքը, իսկ Կաթողիկոսութիւնն ալ կը կոչուի Գանձասարի Կաթողիկոսութիւն: 1815-ին Ցարական Ռուսաստանի որոշումով Գանձասարի Կաթողիկոսութիւնը կը վերածուի Միտրոպոլիտութեան: 1836-ին Ռուսական Կայսրութեան ՙՊօլօժէնիա՚ կոչուած օրէնքով Գանձասարի Միտրոպոլիտութիւնը կը դառնայ Առաջնորդութիւն` դառնալով Կայսրութեան տարածքին մէջ գործող վեց հայկական թեմերէն մէկը:ջ պետական կրօնք հռչակման տարիներուն, ի շարս Հայաստանի այլ շրջաններու, Սբ. Գրիգոր Լուսաւորիչ Հայոց Ա Հայրապետը եկեղեցիներ կը հիմնէ նաեւ Արցախ աշխարհին մէջ: Շատ չանցած Արցախի առաջին եպիսկոպոս կը դառնայ Սբ. Գրիգոր Լուսաւորչին թոռը` Սուրբ Գրիգորիս: Թեմի կեդրոն կը դառնայ Ամարասի վանքը: Հայոց գրերու գիւտէն ետք Սբ. Մեսրոպ Մաշտոցը հոս կը հիմնէ հայկական վարժարան մը: Դեռեւս Ա դարուն Սբ. Թադէոս առաքեալին քարոզութեամբ: Ինչպէս պատմական Հայաստանի այլեւայլ նահանգներու, այնպէս ալ Արցախի մէջ դեռեւս առաքելական շրջանին հիմնուած են քրիստոնէական համայնքներ:

1930 թուականին Ադրբեջանի իշխանութիւնները կը փակեն Արցախի Թեմը` մինչ այդ գոցած ըլլալով հայկական բոլոր եկեղեցիները: Մօտ վաթսուն տարի արցախահայութիւնը զրկուեցաւ եկեղեցի ունենալու հնարաւորութենէն: Ադրբեջանի իշխանութիւնները ըրին հնարաւոր ամէն բան Արցախը աստիճանաբար պարպելու հայութենէ: 1988-ի ինքնորոշման շարժման զուգընթաց վերազարթոնք ապրեցաւ նաեւ հոգեւոր կեանքը: 1989 թ. Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Վազգէն Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի Սրբատառ Կոնդակով վերահաստատուեցաւ Արցախի Թեմը: Առաջին առաջնորդ նշանակուեցաւ Գերաշնորհ Տ. Պարգեւ Եպս. Մարտիրոսեանը, որն ալ առ այսօր կը ղեկավարէ թեմը: Թեմի ներկայիս կեդրոնն է Շուշիի Սբ. Ամենափրկիչ Մայր Տաճարը:

Կիսվիր այս նյութով ընկերներիդ հետ
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Թեգեր: ,

Թողնել մեկնաբանություն

Name (*)
Mail (will not be published) (*)
URI
Comment